جنگل های ایران؛ از شمال تا زاگرس و خلیج فارس - آسمان تو

در این راهنما از مجله گردشگری خبرنگاران ، جنگل های معروف ایران را همراه با موقعیت جغرافیایی، مسیر رسیدن و شرایط بازدید معرفی می کنیم؛ سپس سراغ انتخاب مقصد برای پاییز و کمپ می رویم تا بتوانید برنامه سفرتان را متناسب با فصل، وسیله نقلیه و توان همراهان تنظیم کنید.

جنگل های ایران کجاست؟

جنگل های ایران در شمال، غرب، شمال غرب و بخش هایی از جنوب کشور پراکنده اند. برای پیدا کردن مقصد روی نقشه، این تقسیم بندی یاری می نماید:

• شمال و دامنه های البرز: پهنه هیرکانی، با بخش های گسترده ای در گیلان، مازندران و گلستان
• غرب و جنوب غرب: جنگل های زاگرس، در امتداد رشته کوه زاگرس؛ از نواحی غربی کشور تا بخش هایی از فارس
• شمال غرب: جنگل های ارسباران در شمال استان آذربایجان شرقی
• جنوب: رویشگاه های گرمسیری خلیج فارس و دریای عمان، از جمله جنگل های ساحلی حرا

در تقسیم بندی رویشی کشور، ناحیه ایرانی تورانی نیز وجود دارد که رویشگاه های پراکنده درختی در بخش های داخلی ایران را در بر می گیرد؛ بنابراین، جنگل های کشور به چهار محدوده بالا محدود نمی شوند.

جنگل های هیرکانی

جنگل های هیرکانی در امتداد جنوب دریای خزر و دامنه های البرز قرار دارند. بخش بزرگی از جنگل گردی در شمال ایران در همین پهنه انجام می گردد؛ از پارک های نزدیک ساحل تا جنگل های مرتفع. پوشش این ناحیه، امکان تماشای رویش بهاری و تغییر رنگ پاییزی را فراهم می نماید.

اگر بدون خودرو سفر می کنید، گرگان یکی از مبداهای مناسب برای بازدید است؛ با تهیه بلیط قطار گرگان به شهر برسید و با تاکسی تا ورودی جنگل النگدره بروید تا برای شروع گردش، به انتقال طولانی خارج از شهر احتیاج نداشته باشید.

جنگل های زاگرس

جنگل های زاگرس در غرب و جنوب غرب ایران وجود دارند و بلوط، یکی از شاخص ترین درختان آن هاست. برای تماشای این جنگل ها، می توانید ایلام را به عنوان مبدا سفر انتخاب کنید و تفرجگاه ششدار را از میان جاهای دیدنی ایلام در برنامه بگذارید. اگر خودروی شخصی ندارید، با تهیه بلیط اتوبوس ایلام به شهر برسید و رفت وبرگشت تا تفرجگاه را با تاکسی هماهنگ کنید.

جنگل ششدار؛ پیک نیک و پیاده روی در کنار کوه قلاقیران

جنگل ششدار در استان ایلام، حاشیه جاده ایلام به ایوان و کرمانشاه و در دامنه کوه قلاقیران قرار گرفته است. اگر از ایلام راهی سفر به کرمانشاه هستید، می توانید بخشی از مسیر را به توقف در این تفرجگاه اختصاص دهید. ششدار با پوشش درختان بلوط، برای پیک نیک و پیاده روی کوتاه مناسب است و پارکینگ و آلاچیق برای توقف خودرو و استراحت دارد.

• آدرس: استان ایلام، مسیر خروجی ایلام به سمت ایوان و کرمانشاه، حوالی کوه قلاقیران

جنگل دشت برم؛ بلوط گردی در مسیر کازرون

جنگل دشت برم در استان فارس، حدود 20 کیلومتری شرق کازرون و در مسیر کازرون به شیراز قرار گرفته است. پوشش اصلی آن درختان بلوط است و در بهار، گل های شقایق و گیاهان خودرو میان درختان می رویند. کاروانسرای تاریخی میان کتل نیز در محدوده این جنگل قرار گرفته است و از دیدنی های آن است. اگر سفر را از شیراز شروع می کنید، مسیر دشت ارژن به سمت کازرون را در برنامه قرار دهید. با تهیه بلیط قطار شیراز نیز می توانید به شیراز برسید، اما ادامه مسیر تا دشت برم به جابه جایی جاده ای احتیاج دارد.

• آدرس: استان فارس، شرق کازرون، محدوده دشت برم در مسیر کازرون به شیراز

جنگل های ارسباران

جنگل های ارسباران در شمال استان آذربایجان شرقی، در محدوده کلیبر و خداآفرین و ارتفاعات جنوب رود ارس قرار دارند. این منطقه ترکیبی از جنگل، دره و مراتع کوهستانی است و با سفر به آن می توانید از جاهای دیدنی کلیبر، مانند پارک جنگلی مکیدی و قلعه بابک، بازدید کنید. منطقه آینالو نیز از دیگر دیدنی های ارسباران است. برای گردش خانوادگی، مکیدی با امکاناتی مانند پارکینگ، آلاچیق و سرویس بهداشتی، گزینه مناسبی محسوب می گردد.

پارک جنگلی مکیدی؛ گزینه ای برای گردش خانوادگی

این پارک بخشی از جنگل های ارسباران است و پارکینگ، آلاچیق، بوفه و سرویس بهداشتی دارد؛ بنابراین می توانید برای پیک نیک و پیاده روی کوتاه میان درختان، چند ساعت در آن توقف کنید. برای دسترسی از تبریز، مسیر اهر و سپس کلیبر را طی کنید. از کلیبر وارد جاده گردشگری قلعه بابک شوید و در سه راهی مکیدی و آینالو، مسیر مکیدی را ادامه دهید تا به پارک برسید.

• آدرس: استان آذربایجان شرقی، شهرستان کلیبر، نزدیک روستای مکیدی؛ حدود 22 کیلومتر مسیر از کلیبر

جنگل های خلیج فارس و دریای عمان

ناحیه جنگلی خلیج فارس و دریای عمان از قصرشیرین در غرب کشور شروع می گردد و با امتداد به سمت خوزستان، بوشهر، هرمزگان و جنوب سیستان وبلوچستان، تا مرز ایران و پاکستان ادامه دارد. پوشش درختی این پهنه پراکنده است و شامل درختانی مانند کنار، کهور و آکاسیا در خشکی و جنگل های حرا در بخش هایی از سواحل جزرومدی می گردد.

برای بازدید از بخش های ساحلی، می توانید با تهیه بلیط هواپیما به مقصد قشم، بندرعباس یا چابهار، سفر را از نزدیک ترین شهر به جنگل انتخابی خود شروع کنید.

جنگل حرا قشم؛ بازدید با قایق میان آبراهه ها

جنگل حرا قشم در سواحل شمالی جزیره قشم، میان جزیره و بندر خمیر و در محدوده تنگه خوران قرار گرفته است. درختان حرا میان آبراهه های جزرومدی رشد می نمایند و قایق سواری و تماشای پرندگان، فعالیت های اصلی بازدید از این جنگل اند. با بالا و پایین رفتن آب، بخش هایی از ریشه ها و بستر گلی جنگل نمایان یا پوشیده می شوند.

برای بازدید از جنگل حرا، می توانید با خرید بلیط هواپیما قشم به جزیره سفر کنید و سپس با تاکسی به اسکله سهیلی یا طبل بروید.

• آدرس: استان هرمزگان، سواحل شمالی جزیره قشم و محدوده تنگه خوران؛ دسترسی گردشگری از اسکله هایی مانند سهیلی

مقایسه جنگل های شمال و غرب ایران

اگر میان سفر به شمال و زاگرس مردد هستید، تفاوت مسیر و امکانات را در تصمیم خود دخالت دهید. جدول زیر یک مقایسه کلی است؛ شرایط هر جنگل با ارتفاع و مسیر انتخابی تغییر می نماید.

برترین زمان برای جنگل گردی

زمان مناسب جنگل گردی را بر اساس منطقه و ارتفاع انتخاب کنید. یک روز تابستانی در جنگل ساحلی با همان روز در ارتفاعات البرز، شرایط یکسانی ندارد.

• جنگل های کم ارتفاع شمال: بهار و پاییز برای پیاده روی مناسب ترند؛ در تابستان، گردش را به صبح زود منتقل کنید تا گرما و رطوبت کمتر آزاردهنده باشد.
• جنگل های مرتفع البرز: اواخر بهار و تابستان برای برنامه ریزی اولیه مناسب ترند.
• جنگل های زاگرس: بهار، به ویژه پیش از گرم و خشک شدن هوا، برای گردش روزانه انتخاب مناسب تری است.
• ارسباران: اواسط بهار تا اوایل پاییز فرصت بیشتری برای گردش در مسیرهای کوهستانی فراهم می نماید.
• جنگل های حرا در جنوب: اواخر پاییز و زمستان برای دوری از گرمای شدید مناسب تر هستند.

زیباترین جنگل های شمال ایران

در ادامه، فهرستی از زیباترین جنگل های ایران در شمال کشور را گردآوری نموده ایم؛ همراه با موقعیت جغرافیایی، دیدنی ها، امکانات و مسیر دسترسی هرکدام تا بتوانید مقصد مناسب سفرتان را انتخاب کنید.

جنگل گیسوم؛ ترکیب گردش جنگلی و ساحلی

جنگل گیسوم در غرب استان گیلان، جنوب تالش و نزدیک اسالم قرار گرفته است. جاده ای آسفالته از میان درختان آن عبور می نماید و به ساحل دریای خزر می رسد. پارکینگ، آلاچیق، سرویس بهداشتی، رستوران، بوفه و غرفه های فروش محصولات محلی از امکانات محدوده گردشگری جنگل و ساحل هستند.

برای سفر به گیسوم بدون خودروی شخصی، می توانید با خرید بلیط قطار رشت به رشت بروید و ادامه مسیر تا جنگل را با تاکسی دربست طی کنید.

• آدرس: استان گیلان، شهرستان تالش، بخش اسالم، دهستان خاله سرا

جنگل دالخانی؛ دسترسی جاده ای از رامسر

• آدرس: استان مازندران، جنوب شرقی رامسر، جاده ییلاق جنت رودبار.

جنگل دالخانی در استان مازندران، حدود 30 کیلومتری جنوب شرقی رامسر و در مسیر جاده ییلاق جنت رودبار قرار گرفته است. در حاشیه جاده جنگلی، رستوران های محلی، دکه های فروش خوراکی و محل های استراحت وجود دارد؛ برای اقامت نیز می توانید از خانه ها و ویلاهای روستاهای اطراف بهره ببرید.

برای رسیدن به دالخانی، از رامسر وارد جاده رامسر تنکابن شوید و در سه راهی جنت رودبار، مسیر سمت راست را ادامه دهید. این جاده آسفالته و کوهستانی از میان جنگل می گذرد و در شرایط عادی با خودروی سواری قابل دسترسی است. برای بازدید از جنگل دالخانی، می توانید با خرید بلیط هواپیما رامسر به رامسر سفر کنید و از آنجا با تاکسی دربست به جنگل بروید.

پارک جنگلی سیسنگان؛ پیک نیک با امکانات رفاهی

جنگل سیسنگان در استان مازندران، کنار جاده نوشهر نور و حدود 27 کیلومتری شرق نوشهر قرار گرفته است. این مجموعه دو بخش جنگلی و ساحلی دارد که جاده از میان آن ها می گذرد. پارکینگ، آلاچیق، سرویس بهداشتی، محوطه بازی بچه ها و غرفه های خوراکی از امکانات گردشگری آن هستند.

برای دسترسی از نوشهر، جاده ساحلی را به سمت نور ادامه دهید تا به ورودی پارک برسید. اگر از نور می آیید، مسیر نوشهر را در پیش بگیرید و ورودی بخش موردنظرتان، جنگلی یا ساحلی، را دنبال کنید. دسترسی به ورودی مجموعه آسفالته است و با خودروی سواری می توانید به آن برسید.

برای سفر به سیسنگان بدون خودروی شخصی، می توانید با خرید بلیط اتوبوس نوشهر به نوشهر بروید و از آنجا با تاکسی به ورودی پارک برسید.

• آدرس: استان مازندران، جاده نوشهر به نور، حدود 27 کیلومتر پس از نوشهر به سمت نور

جنگل راش سنگده؛ پیاده روی میان درختان بلند

جنگل راش سنگده در استان مازندران، بخش دودانگه شهرستان ساری و نزدیک روستای سنگده قرار گرفته است. درختان بلند راش و مسیرهای جنگلی، جاذبه اصلی این منطقه اند. داخل جنگل امکاناتی مانند فروشگاه و سرویس بهداشتی وجود ندارد؛ برای تهیه آب و خوراکی و اقامت در خانه های محلی، باید از خدمات روستای سنگده بهره ببرید.

برای دسترسی از تهران، جاده فیروزکوه را تا محدوده پل سفید ادامه دهید و وارد مسیر فرعی سنگده شوید. حدود 25 کیلومتر جاده آسفالته شما را به روستا می رساند؛ ادامه مسیر به سمت رویشگاه راش خاکی است. برای این بخش می توانید در روستا خودروی محلی هماهنگ کنید یا با در نظر گرفتن مسافت، مسیر را پیاده طی کنید.

برای رفتن به جنگل راش با قطار، می توانید بلیط قطار پل سفید خریداری کنید و از ایستگاه با تاکسی دربست به روستای سنگده بروید؛ ادامه مسیر جنگل از این روستا شروع می گردد.

• آدرس: استان مازندران، بخش دودانگه شهرستان ساری، نزدیک روستای سنگده؛ دسترسی رایج از محور فیروزکوه و پل سفید

جنگل النگدره؛ پیاده روی نزدیک گرگان

جنگل النگدره در استان گلستان، جنوب غربی گرگان و نزدیک ناهارخوران قرار گرفته است. مسیر سلامت، مسیر چوبی پیاده روی، نیمکت، آلاچیق، زمین بازی بچه ها و سرویس بهداشتی از امکانات این پارک جنگلی هستند. رودخانه قلاشی نیز از میان جنگل می گذرد.

برای دسترسی، از داخل گرگان وارد بلوار ناهارخوران شوید و مسیر را به سمت جنوب ادامه دهید؛ سپس با دنبال کردن تابلوهای النگدره، وارد جاده فرعی پارک شوید. با تاکسی نیز می توانید تا ورودی بروید و گردش را از مسیرهای پیاده روی شروع کنید. برای بازدید از جنگل النگدره، می توانید با خرید بلیط قطار گرگان به گرگان سفر کنید و از ایستگاه راه آهن با تاکسی به ورودی پارک بروید.

• آدرس: استان گلستان، جنوب غرب گرگان، مسیر ناهارخوران و ورودی پارک جنگلی النگدره

جنگل ابر شاهرود؛ برای برنامه منعطف و اقامت نزدیک مسیر

جنگل ابر شاهرود در شمال شرق شاهرود، در استان سمنان و نزدیک مرز گلستان قرار گرفته است. این منطقه با جنگل های پهن برگ، مراتع مرتفع و منظره اقیانوس ابر شناخته می گردد. خانه های محلی و اقامتگاه های بوم گردی در روستای ابر، گزینه های اقامت نزدیک جنگل هستند؛ خدمات خرید و اقامت عمدتاً در روستا متمرکز است و داخل جنگل امکانات رفاهی گسترده ای وجود ندارد.

برای دسترسی، از شاهرود به سمت بسطام و جاده آزادشهر حرکت کنید و سپس وارد فرعی روستای ابر شوید. مسیر تا روستا آسفالته است؛ ادامه راه به سمت بخش های جنگلی خاکی می گردد و بسته به مقصد گشت و شرایط جاده، می توانید آن را با خودروی محلی یا پیاده ادامه دهید.

برای سفر به جنگل ابر، می توانید با خرید بلیط قطار شاهرود به شاهرود بروید و از ایستگاه راه آهن با تاکسی دربست به روستای ابر برسید؛ مسیر ورود به جنگل از این روستا ادامه پیدا می نماید.

• آدرس: استان سمنان، شمال شرق شاهرود، حوالی روستای ابر؛ دسترسی از محور شاهرود به آزادشهر

زیباترین جنگل های پاییزی ایران

برای تماشای جنگل های پاییزی، راش سنگده در مازندران، النگدره در گلستان و گیسوم در گیلان از گزینه های سفر هستند. النگدره از بلوار ناهارخوران گرگان و گیسوم از جاده رشت آستارا دسترسی دارند و هر دو دارای پارکینگ، سرویس بهداشتی و محل استراحت اند. برای رسیدن به راش سنگده باید از محدوده پل سفید به روستای سنگده بروید و سپس مسیر خاکی جنگل را ادامه دهید؛ خرید خوراکی و اقامت را در روستا انجام دهید، چون داخل جنگل امکانات رفاهی وجود ندارد.

از میان مقصدهای معرفی شده، این انتخاب ها کاربرد متفاوتی دارند:

• عکاسی همراه با پیاده روی: راش سنگده
• گردش کوتاه با اقامت شهری: النگدره
• ترکیب جنگل و ساحل: گیسوم
• گردش جاده ای و توقف های کوتاه: دالخانی
• جاهای دیدنی شمال در پاییز: گیسوم و ساحل آن یا النگدره و جنگل ناهارخوران گرگان

جنگل های ایران برای کمپ

برای انتخاب جنگل های ایران برای کمپ، سراغ محلی با زمین صاف و خشک، دسترسی به آب آشامیدنی و سرویس بهداشتی، فاصله کم تا خودرو و امکان خروج در مواقع ضروری بروید. محل چادر باید از بستر رودخانه، مسیر عبور آب، لبه پرتگاه و درختان خشک فاصله داشته باشد. برای شب مانی خانوادگی، کمپ دارای نگهبان و محل معین برپایی چادر را در اولویت بگذارید. در ادامه چند جنگل مناسب برای شب مانی را به شما معرفی نموده ایم:

• پارک جنگلی مکیدی
• پارک جنگلی سیسنگان
• حوالی روستای ابر

جنگل های ایران به تفکیک استان و شهر

در جدول زیر، نام و آدرس چند مورد از جنگل های ایران را به تفکیک استان و شهر نزدیک، همراه با مسیر دسترسی و امکانات هر مقصد می بینید:

جنگل های ایران؛ از هیرکانی تا زاگرس

جنگل های ایران فقط به شمال کشور محدود نمی شوند؛ از جنگل های هیرکانی گیلان، مازندران و گلستان تا رویشگاه های زاگرس در غرب و جنوب غرب، هر منطقه منظره، آب وهوا و مسیرهای متفاوتی برای طبیعت گردی دارد. انتخاب برترین جنگل برای سفر به فصل، اندازه آمادگی، دسترسی، امکانات و نوع همراهان بستگی دارد؛ برخی مقصدها برای یک گردش خانوادگی مناسب اند و برخی دیگر برای پیاده روی و طبیعت گردی جدی تر.

اگر تجربه سفر به یکی از جنگل های ایران را دارید، در بخش دیدگاه ها برای ما بنویسید کدام جنگل را بیشتر دوست داشتید، چه فصلی رفتید و چه نکته ای را به مسافران دیگر پیشنهاد می کنید. تجربه شما می تواند به انتخاب بهتر دیگر طبیعت گردها یاری کند.